Speculaas vers van de plaat

Och, wat een vurrukkelukke geur trekt er door het huis. Past helemaal bij het heerlijke avondje in aantocht. Voor wie nog niet uitgebakken is en lekker traditioneel wil vieren, is speculaas een must. Niet die uit de winkel waar je maar van blijft eten, maar deze, waar je bij elke hap de lading specerijen uit het VOC schip proeft. Dit recept maakte ik twee jaar geleden voor het eerst na lezing van de thuiskok column van Marjoleine de Vos "Speculaas moet niet zo flauw". En gelijk heeft ze, na dit recept hoef je nooit meer te zoeken naar iets anders. Neem voor de koekkruiden die van 't Blauwe Huis, verkrijgbaar bij natuurwinkels. Lekker pittig, zoals bedoeld. Na de kruidnootjes van vorige maand zijn de eerste zakjes koekkruiden al over de Atlantische Oceaan verstuurd. Ik vrees dat één zakje nauwelijks voldoende is om deze speculaas meermaals te maken.

Het recept geef ik exact weer zoals mijn bron het opschreef. Bakken is precisie werk en ik wil niet verantwoordelijk zijn voor mislukte baksels en het daaropvolgende klein huishoudelijk leed.

Dikke speculaas
* 450 gram zelfrijzend bakmeel
* 350 gram bruine suiker
* 300 gram boter
* 25 gram speculaaskruiden
* gehakte of hele amandelen
* 1 eierdooier

Verwarm de oven voor op 175 graden.
Roer het meel met de suiker, een snufje zout, en de speculaaskruiden door elkaar.
Snijd de boter er doorheen tot fijne kruimels.
Kneed het geheel snel tot een bal.
Deel de bal in tweeën of vieren.
Bestuif het aanrecht met bloem.
Rol de deegstukken uit tot een dikke lap.
Vorm koeken met de hand of met vormpjes (wij deden een maan, ster en reuzekoek) en druk er de amandelen is naar eigen motief.
Klop de eierdooier los met een lepel water en bestrijk de stukken deeg hiermee voor een glanzende laag.
Leg de stukken speculaas een eindje van elkaar op bakpapier op een bakplaat en bak 25 minuten in het midden van de oven.
Laat afkoelen op een rooster.
Eet op.

Kruidnootjes

Gelukkig daalt de temperatuur 's nachts weer tot onder het vriespunt en kunnen we ons vol overgave storten op banketletters vol spijs, smakelijke speculaas en kilo's kruidnootjes. Natuurlijk -het behoeft geen betoog- van eigen makelij. De recepten van Marjoleine de Vos en Janneke Vreugdenhil -ere wie ere toekomt- zijn opgediept en voor wie ze zelf niet heeft ontdekt, deel ik ze graag. Janneke maakte ooit voor nrc.tv er zelfs een filmpje van (2008). Jammer dat die rubriek opgeheven is. Gelukkig zijn alle filmpjes én recepten nog te vinden op Janneke's eigen website www.etenenzo.nl
En dan nu de kruidnootjes. Extra leuk met kinderen...

Ingrediënten
* 150 gram zelfrijzend bakmeel
* 75 gram bruine basterdsuiker
* 1/2 eetlepel speculaaskruiden
* mespunt zout
* 60 gram koelkastkoude roomboter
* 2 – 3 eetlepels melk
* verder nodig: vershoudfolie, bakpapier


Zeef het bakmeel boven een ruime kom.
Voeg de basterdsuiker, speculaaskruiden en zout toe.
Snijd de boter boven de kom in vlokjes.
Kneed met schone handen tot een samenhangend deeg.
Voeg zoveel melk toe als nodig is.
Maak een bal van het deeg, rol hem in vershoudfolie en laat minimaal een half uur, maar liefst een
etmaal rusten in de koelkast.
Verwarm de oven voor op 175 graden Celsius.
Bekleed een bakplaat met bakpapier.
Maak bolletjes van het deeg en verdeel ze over de bakplaat.
Bak de kruidnootjes in het midden van de oven in 15 – 20 minuten gaar.

Even afkoelen en smullen maar!

Top10 duurzaam snoep

Nog een paar dagen en dan is het vrijdag de elfde van de elfde. Zodra het buiten donker is, worden duizenden lichtjes ontstoken en gaan de kindjes de huizen langs. Liedjes zingend worden ze rijkelijk beloond met bakken en bakken vol snoep. Tsja, dat jaarlijkse plezier wil je het kind ook niet afnemen, maar om nu op de Dag van de Duurzaamheid snoep mee te geven dat vol zit met foute palmolie of gelatine gewonnen uit dierlijk afval uit de intensieve veeteelt? Nee, nee, nee! Dus moeten wij, duurzame vrouwen, in actie komen. En snel ook.

Binnen drie dagen een Top 10 duurzame snoepjes, zodat we met een goed gevoel die schattige kindjes kunnen geven wat ze het liefst willen: felgekleurde mierzoete snoepjes of anders lekkers.
Mijn tweet met een oproep voor tips leverde helaas nog niets op. Ik mis blijkbaar de guerilla aanpak, maar wellicht gaat dat snel veranderen. Stuur @PetraOlgers je duurzamesnoeptip en ik zorg voor publicatie.
De eerste snoeptip kan ik zelf nog wel bedenken: "snoep verstandig eet een...." De kinderen zien mij aankomen hahaha!

Top 10:
1] appel (biologisch)
2] rozijntjes
3] candy tree lollie
4] pluksnoep
5] tutti frutti (bestaat dat nog?)
6] zoethout
7] leev. snoepjes
8] summ kaneelamandelen hmmmmmm
9] mandarijntje blehhhhh
10] popcorn

Wordt gereviewed voor 2012!

Dag van de Duurzaamheid

Stel, je hebt in je hele leven nog nooit over duurzaamheid nagedacht, laat staan iets duurzaams gedaan. En stel, het is donderdag 11 november, Dag van de Duurzaamheid. En stel, dat dat ook nog klopt. Dat wist je niet, maar weet je nu wel. En dus denk je, hoe kort ook, heel even aan duurzaamheid. Dat op zichzelf is al een goed begin.
Voor jou en alle anderen die al wisten dat duurzaam niet synoniem voor duur is, is deze dag een uitgelezen kans om de Watertoren van Bussum te beklimmen en het Duurzaamheidscafe van de gemeente Bussum bij te wonen. Daar gaat het over klimaat en energie, niet over Den Haag of Kopenhagen, maar over hier en nu, in Bussum. Zet de stap en kom ook!

Lijst 10:10

Ik sta op een lijst, ergens tussen de 600 en 700e plek. Niet eens zo slecht als je bedenkt dat de lijst inmiddels ruim 72.000 namen telt. Verkiesbaar ben ik niet, maar ik sta wel voor de principes van de lijst en doe er veel aan om mee te helpen een krachtige boodschap te verkondigen en uit te voeren. Lijst 10:10 is geen politieke partij, evenmin een obscuur clubje die denkt dat om 10 over 10 de wereld vergaat. Hoewel, het gaat met de global warming wel een beetje die kant op als er niet nu wat gebeurt. De verkiezingscampagne blinkt uit in niet-ecologische thema’s, het gaat allemaal om de portemonnaie. We willen allemaal eerder stoppen met werken, de hypotheekaftrek behouden, bonussen kunnen blijven vangen, vliegen naar warme bestemmingen, lekker alleen in de auto blijven rondtoeren en elke zomeravond een kilo vlees roosteren op de barbeque. En wel graag tegen een schappelijk prijsje. Kiloknallers en last minutes voor bodemprijzen. Gaat het goed als we zo doorgaan? De wereldbevolking groeit schrikbarend, het systeem staat onder druk en aanpassingen in de manier van denken en handelen zijn nú nodig. Waarom horen we daar in de debatten zo weinig over? We denken liever niet na over onze ‘footprint’. Zo abstract, daar scoor je geen punten mee. Kon ik maar stemmen op lijst 10:10. Als de politiek het niet doet, dan doen we het toch lekker zelf. Nog een paar maanden tijd en die 10% CO2 reductie is een feit, althans, in ons liberale en toch progressieve huishouden. Mijn wereld vergaat dan misschien niet vandaag, de wereld van morgen, die van mijn kinderen mag dat ook niet.

Chip Dry (2): stirred not shaken

Dan moet ik er wel de juiste mix en verhoudingen bij vermelden, anders wordt het natuurlijk niks met dit zomerdrankje.

ijsblokjes
1/3 Taylor's Chip Dry witte port (ijskoud)
2/3 Schweppes Tonic (koud)
muntblaadjes
eventeel schijfje citroen

Schenk de koude port op de ijsblokjes, tonic toevoegen, afmaken met een paar blaadjes munt.
Voor de liefhebber nog een dun schijfje citroen toevoegen.
Serveren met gezouten amandelen.

Om de port goed koud te krijgen kun je de fles een kwartiertje in de vriezer leggen.
Niet vergeten de fles er weer uit te halen want:
1. explosie in de vriezer
2. zonde van de port
3. vriezer ontdooien is een rotklus
Chip Dry is verkrijgbaar bij Sauter Wijnen.

Handig is om altijd een paar citroenschijfjes ingevroren te hebben.
Lekker voor in de tonic, ook zonder port, voor degenen die nog moeten rijden.

Chip Dry (1)

Daar sta je dan. Zonder plu, zonder regenpak, zonder boterhamzakjes om je voeten, doorweekt tot op het bot, in het hart van de Ribeira op zoek naar de Santa Clara, volgens mijn gidsje een betoverend renaissance kerkje. Het water komt van alle kanten. Het gutst van de daken, wilde watervallen kletteren van de scheve pannen en vormen kolkende rivieren in de smalle keienstraatjes. Drie stappen en ik ben aan de overkant. Deze schoenen zijn niet waterproof. Het druppelt nu ook langs nek en rug naar beneden. De kapel is gehuld in goud. Ja, prachtig. Maar de betovering blijft uit en in stilte vraag ik mij af wat ik hier doe.

Zes dames, een hotel in el centro en een goed gevulde portemonnaie. Drie dagen galao, pasteis de nata, bacalhau, fado en port port port. Gegarandeerd succes. We gaan terrasjes pakken, shoppen, cultuur snuiven en heerlijk eten, platos vol. Wat kan er nog mis gaan?

Schuilend onder de Middeleeuwse boog denk ik aan thuis. Aan een knapperend vuurtje met warme chocomel. Dat lijkt nu opeens het paradijs. Geen spoortje van de zon te ondekken, niet eens één straaltje kan het donkergrijze dek daarboven doorbreken. De wolkbreuk houdt twee dagen aan. En dan, na een lange dag rennend van afdakje naar afdakje, schuilend in kerken en winkelcentra, gaat het gekletter over in getik, het getik over in gedruppel, het gedruppel over in stilte. Roze slierten hangen in de lucht waar het blauw langzaam terrein wint. De Tripeiros van Porto komen tevoorschijn, verlaten hun huizen en zoeken een plekje op het plein, op het tarras van de tasca, het café of de pasteleiria. Wij vervolgen doorweekt maar nu en stuk opgewekter onze weg omhoog, naar de kelders van Taylors. Het beroemde porthuis gesticht in 1690. Na een korte beklimming van de Rua do Choupelo bereiken wij ons doel.

En daar wacht ons een sensatie, een smaaksensatie. Niet in Parijs, Londen, New York, of Buenos Airos, nee, in Porto proeven wij zoiets fris en tintelends, dat het je natte onderbroek, je vermoeide benen, je doorweekte sokken terstond doet vergeten. Fris van de mint, sprankelend van de tonic, fruitig van de citroen, diepgang van de druif. Witte zwoele port. Eén slok en de zon straalt, de smaken van de zomer zwellen aan. Wat een heerlijkheid! Hier op de heuvels aan de oever van de Douro, zomaar, voor het grijpen. We nemen het mee en drinken onze ontdekking in het zicht van de lente op naar de zomer. Die is verdacht dichtbij met Chip Dry van Taylor’s. Hét zomerdrankje van 2010 is ontdekt!